Depressiyanın 10 əlaməti: kədərdən nə ilə fərqlənir?

Aşağıdakı əlamətlərdən bir neçəsi iki həftədən çox, demək olar ki, hər gün davam edirsə, bu depressiya ola bilər:

• Demək olar ki, hər gün kədər, boşluq və ya ümidsizlik hissi
• Əvvəl xoşunuza gələn şeylərə maraq və həzzin itməsi
• Yuxu pozulması — gec yuxuya getmək, tez oyanmaq və ya çox yatmaq
• Daimi yorğunluq, enerji azlığı
• İştahın azalması və ya artması
• Diqqəti cəmləməkdə, qərar verməkdə çətinlik
• Özünü dəyərsiz və ya günahkar hiss etmək
• Tez əsəbiləşmək, səbirsizlik
• Baş, bel və ya mədə ağrıları kimi izah olunmayan bədən şikayətləri
• Ölüm haqqında və ya yaşamaq istəməmək barədə fikirlər

Kədər adətən konkret hadisə ilə bağlıdır və dalğa kimi gəlib-gedir — arada gülə, dostlarla vaxt keçirə bilirsiniz. Depressiyada isə boz örtük hər şeyi bürüyür: yaxşı xəbərlər də sevindirmir, səhər yataqdan qalxmaq belə böyük iş kimi görünür.

Bizim mədəniyyətdə depressiya çox vaxt “yorğunam”, “başım ağrıyır”, “ürəyim sıxılır” sözləri ilə ifadə olunur. Bədən şikayətləri həkim müayinəsindən sonra izah olunmursa, əhvalınıza da diqqət yetirin.

Depressiya enerjini alır, biz daha az iş görürük, insanlardan uzaqlaşırıq. Az fəaliyyət daha az sevinc və daha çox fikir çəkmək deməkdir — bu da əhvalı daha da aşağı salır. Bu dairəni qırmaq üçün motivasiyanı gözləmək yox, kiçik addımlar atmaq lazımdır.

• Hər gün bir kiçik xoş fəaliyyət planlayın: 10 dəqiqəlik gəzinti, sevdiyiniz musiqi, dostla zəng.
• Yataqdan hər gün eyni saatda qalxın — yuxu ritmi əhvala birbaşa təsir edir.
• Hisslərinizi etibar etdiyiniz bir nəfərlə bölüşün.
• Özünüzə dostunuzla danışdığınız kimi mehriban danışın.

KDT-də davranış aktivasiyası depressiya üçün ən effektiv üsullardan biridir: həftəlik plan qurub, əhvalınızı yüksəldən fəaliyyətlərə tədricən qayıdırsınız. Eyni zamanda mənfi, özünü günahlandıran fikirləri tanımağı və onlara daha real baxmağı öyrənirsiniz.

Özünüzə zərər vermək və ya yaşamamaq barədə fikirləriniz varsa, gözləməyin — dərhal 112-yə zəng edin, həkimə müraciət edin və ya yaxın birinə deyin. Əlamətlər iki həftədən çox davam edirsə və işinizə, ailənizə təsir edirsə, psixoloq və ya həkimlə danışın.