Utancaqlıq, yoxsa sosial narahatlıq?

• Başqalarının sizi mühakimə edəcəyi, gülünc görəcəyi qorxusu
• Qızarmaq, tərləmək, səsin titrəməsi və bunun görünəcəyindən qorxmaq
• Söhbətdən əvvəl günlərlə narahat olmaq, sonra isə hər sözü təkrar-təkrar düşünmək
• Dərsdə söz almamaq, iclasda susmaq, zəngləri cavabsız qoymaq
• Tədbirlərə getməmək və ya yalnız “təhlükəsiz” biri ilə getmək

Utancaq insan ilk dəqiqələrdə çəkinir, sonra isə rahatlaşır. Sosial narahatlıqda isə qorxu o qədər güclüdür ki, təhsilə, işə, dostluğa və ailə həyatına mane olur. Bu, adətən yeniyetməlikdə başlayır və müalicə olunmasa illərlə davam edə bilər.

Qorxulu vəziyyətdən qaçanda rahatlıq gəlir, amma beyin “qaçmasaydım, fəlakət olardı” dərsini öyrənir. Getdiyimiz yerlərdə isə çox vaxt “təhlükəsizlik davranışları” edirik: gözlərimizi yayındırırıq, sözlərimizi əvvəlcədən əzbərləyirik, telefona baxırıq. Bunlar diqqəti özümüzə yönəldir və qorxunu daha da artırır.

• Kiçik addım seçin: tanımadığınız birinə salam verin və ya mağazada sual verin.
• Söhbət zamanı diqqəti özünüzdən qarşı tərəfə yönəldin: o nə deyir, nəyə maraq göstərir?
• Sonra özünüzə soruşun: gözlədiyim fəlakət baş verdimi? Nə baş verdi?
• Hər həftə bir az daha çətin addım atın.

KDT sosial narahatlıq üçün ən effektiv müalicədir. Siz qorxulu fikirləri yoxlamağı, təhlükəsizlik davranışlarını buraxmağı və addım-addım qaçdığınız vəziyyətlərə qayıtmağı öyrənirsiniz. Bu, internet vasitəsilə də yaxşı nəticə verir.

Qorxu təhsilinizə, işinizə və ya münasibətlərinizə mane olursa, depressiya və ya ümidsizlik əlavə olunursa, psixoloq və ya həkimlə danışın. Özünüzə zərər vermək fikirləri varsa, dərhal 112-yə zəng edin.